Astım, kronik bir solunum rahatsızlığıdır ve kişiden kişiye değişen şiddetlerde ve sürelerde seyredebilir. Astım semptomlarının tamamen ortadan kalkması ve astımın tamamen geçmesi, bazı kişiler için mümkün olabilirken, diğerleri için geçerli olmayabilir. İşte astımın nasıl seyrettiği ve semptomların neden bazı insanlarda kaybolduğu hakkında bilinmesi gerekenler.
Astım Nedir ve Nasıl Gelişir?
Astım, hava yollarının iltihaplanması ve daralmasıyla karakterize edilen bir rahatsızlıktır. Astım semptomları arasında öksürük, nefes darlığı, hırıltı ve göğüs sıkışması bulunur. Astımın başlıca tetikleyicileri arasında alerjenler (örneğin polen, ev tozu akarı, hayvan tüyleri), enfeksiyonlar, soğuk hava, egzersiz, sigara dumanı ve hava kirliliği yer alır. Astım semptomları genellikle hava yollarının iltihaplanmasına ve daralmasına bağlı olarak ortaya çıkar.
Astımın Seyri Nasıldır?
Astım semptomları genellikle alevlenmeler ve düzellemeler arasında değişir. Bazı kişiler astım semptomları yaşam boyu devam ederken, diğerleri semptomlarını belirli dönemlerde veya tetikleyicilere maruz kaldıklarında deneyebilirler. Astımın şiddeti değişebilir ve bazı kişilerde hafif, diğerlerinde ise şiddetli olabilir.
Astım Nasıl Geçer?
Astımın tamamen geçmesi, remisyon adı verilen bir durumu ifade eder. Ancak bu durum herkes için geçerli değildir. Astım remisyonu yaşayan kişilerde semptomlar belirli bir süre boyunca ortadan kaybolur. Özellikle çocuklarda astım semptomlarının tamamen kaybolma olasılığı daha yüksektir. Ancak bu durum yetişkinlerde daha az görülür.
Astım Remisyonu Nedir?
Astım remisyonu, astım semptomlarının en az 12 ay boyunca azaldığı veya tamamen ortadan kalktığı bir durumu ifade eder. Genellikle iki tür astım remisyonu vardır:
- Semptomatik Remisyon: Semptomların ortaya çıkmasının durduğu anlamına gelir. Yani kişi, astım semptomlarını hissetmez ve tedaviye ihtiyaç duymaz.
- Tam veya Tam Remisyon: Bu durumda, astımın altta yatan nedeni artık semptomlara neden olmaz. Kişi tamamen iyileşmiş olarak kabul edilir ve tedaviye gerek duymaz.
Astım remisyonunun amacı, semptomları kontrol altına almak veya tamamen ortadan kaldırmaktır. Ancak semptomatik remisyon, astımın altta yatan nedenini ortadan kaldırmaz, bu nedenle semptomlar ilerleyen dönemlerde geri dönebilir. Tam remisyon ise altta yatan sorunun artık semptomlara neden olmadığı anlamına gelir, bu durumda astım tamamen iyileşmiş olarak kabul edilir.
Bir araştırmaya göre, astım doğal olarak kendi kendine kaybolabilir, özellikle çocukluk döneminde astım gelişen kişilerde bu durum daha yaygın görülür. Ancak astımı atlatmış olan kişiler bile daha sonraki yaşamlarında semptomların nüksetme ihtimali taşırlar.
Astım Remisyonuna Kimler Daha Yatkın?
Astım semptomlarının tamamen kaybolması daha muhtemel olan bazı faktörler vardır. Bunlar şunları içerebilir:
- Çocukluk Çağı: Astım semptomlarının çocukluk döneminde başlaması, tamamen geçme olasılığını artırabilir.
- Hafif Astım: Semptomların şiddeti düşükse, tamamen kaybolma olasılığı daha yüksek olabilir.
- Sigara İçmemek: Sigara içmek, astım semptomlarını artırabilir ve tamamen geçme olasılığını azaltabilir.
- Tetikleyicilerden Kaçınma: Astım semptomlarını tetikleyen faktörlerden kaçınmak, semptomların azalmasına yardımcı olabilir.
- İyi Astım Yönetimi: İlaçlarını düzenli olarak kullanmak ve doktor tavsiyelerine uymak, semptomların kontrol altına alınmasına ve remisyon olasılığının artmasına yardımcı olabilir.
Astım Remisyonunda Kimin Daha Büyük Olasılığı Var?
Astım remisyonuna ulaşma olasılığını etkileyen birkaç faktör bulunmaktadır. Bu faktörler, semptomlardan kurtulma şansını artırabilir, ancak kesin bir garanti sunmaz. Araştırmalara göre, astım remisyonuna ulaşma olasılığını etkileyen faktörler şunlar olabilir:
- Hafif Astım: Hafif seviyede astım yaşayan kişiler, semptomlardan kurtulma konusunda daha yüksek bir olasılığa sahip olabilirler.
- Akciğer Fonksiyonu: İyi bir akciğer fonksiyonu, astım semptomlarının kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
- Astım Kontrolü: Astım semptomlarını iyi bir şekilde kontrol etmek, remisyon şansını artırabilir.
- Genç Yaş: Genç yaşta astım gelişen kişilerde semptomlardan kurtulma olasılığı daha yüksek olabilir.
- Çocukluk Döneminde Gelişen Astım: Astımın çocukluk döneminde başlamış olması, iyileşme şansını artırabilir.
- Astım Uzunluğu: Astımın daha kısa bir sürede gelişmiş olması, iyileşme olasılığını artırabilir.
- Hava Yolu Yanıtı: İyi bir hava yolu yanıtı, astım semptomlarının remisyonuna katkıda bulunabilir.
- Diğer Hastalıkların Yokluğu: Astımın dışında başka hastalıkların olmaması, iyileşme şansını artırabilir.
- Sigara Kullanımı: Sigarayı bırakmak veya hiç sigara içmemek, astım semptomlarının iyileşmesine yardımcı olabilir.
Ayrıca, bazı ilaç türlerinin (biyolojik maddeler ve makrolid antibiyotikler gibi) remisyona ulaşmada etkili olabileceği belirtilmektedir. Bu ilaçlar, astım semptomlarını kontrol altına alabilir veya azaltabilir.
Bunun yanı sıra, altta yatan koşullara odaklanan tedavi edilebilir özelliklerin (örneğin, diğer hastalıkların tedavisi, sigara kullanımının bırakılması, anksiyete ve depresyonun yönetimi, fiziksel aktivite artışı ve obezitenin kontrolü) iyileşme şansını artırabileceği görülmektedir.
Astım Hiç Tamamen Geçer mi?
Kısa cevap: Evet, astım bazı kişilerde yaşlandıkça tamamen geçebilir. Ancak bu durum özellikle hafif semptomlar gösteren çocuklar ve gençler için daha yaygındır. Bazı çocuklar, astım semptomları hırıltı gibi belirtilerle başladığında, yaşlandıkça bu semptomların düzelebileceği gözlemlenir. Ancak astımın neden bazı kişilerde düzelirken diğerlerinde devam ettiği tam olarak anlaşılamamıştır.
Yetişkinlerde de astım semptomlarının azalabileceği durumlar vardır. Bazı yetişkinlerde, astım semptomları zaman içinde azalabilir ve daha az sıklıkla ortaya çıkabilir. Ancak bu konu karmaşıktır ve astımın kalıcılığı hakkında kesin bir kural yoktur.
Sonuç olarak, astımın kişiden kişiye farklılık gösterebileceği ve bazı kişilerde yaşlandıkça semptomların düzelme olasılığı olduğu unutulmamalıdır. Astım tedavisi ve semptomların kontrolü, bireysel faktörlere bağlı olarak değişebilir ve bir sağlık profesyonelinin gözetiminde yönlendirilmelidir.