Mide ağrısı, gazdan apandisit veya Crohn hastalığı gibi daha ciddi durumlara kadar geniş bir yelpazedeki sorunlar nedeniyle ortaya çıkabilir. Ağrının şiddeti ve etkilenen karın bölgesinin belirtilmesi, teşhise yardımcı olabilir.
Karın ağrısı, göğüs ve pelvik bölgeler arasında meydana gelen bir ağrıdır. Karın ağrısı kramp tarzında, ağrılı, donuk, aralıklı veya keskin olabilir. Aynı zamanda mide ağrısı olarak da adlandırılır.
Yerel ağrı, karın bölgesinin belirli bir alanıyla sınırlıdır. Bu tür ağrı genellikle belirli bir organdaki sorunlardan kaynaklanır. Yerel ağrının en yaygın nedeni mide ülserleridir (midenin iç yüzeyindeki açık yaralar).
Kramp tarzı ağrı, genellikle ishal, kabızlık, şişkinlik veya gaz ile ilişkilendirilebilir. Doğuştan dişi olarak atanmış kişilerde, adet döngüsü, düşük veya üreme komplikasyonlarıyla ilişkilendirilebilir. Bu ağrı gelip geçicidir ve tedavi olmadan kendiliğinden geçebilir.
Mide ve bağırsakları etkileyen viral, bakteriyel veya parazitik enfeksiyonlar da önemli karın ağrısına neden olabilir.
Karın Ağrısının Tipleri
Tüm karın ağrıları aynı değildir. Örneğin, akut karın ağrısı yaşıyorsanız, muhtemelen rahatsızlıkla yaklaşık bir hafta veya daha kısa süre uğraşıyorsunuzdur.
Buna karşılık, kronik karın ağrısı sürekli veya tekrarlayan bir ağrıdır. 3 ay veya daha uzun bir süre boyunca devam eder.
Karın ağrısına neden olan birçok sindirim sistemi ve sistemik rahatsızlık olduğundan, doktorlar ve sağlık profesyonelleri bazen ağrının temel nedenini anlamakta zorlanabilirler.
İlerleyici karın ağrısı, zamanla kötüleşen bir ağrıdır. Genellikle karın ağrısı ilerledikçe diğer semptomlar da ortaya çıkar. İlerleyici karın ağrısı genellikle daha ciddi bir şeyin belirtisidir. Farklı karın ağrısı tipleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin, ayrıca ağrının ne zaman ve nerede meydana geldiği ve olası nedenleri hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Karın Ağrısı Nedir?
Karın ağrısı, vücudunuzun göğüs ve kasık bölgeleri arasında herhangi bir yerde hissedilebilir. Ağrı genelleştirilmiş, belirli bir bölgeye odaklanmış veya karın bölgenizde kramplar gibi hissedebilir. Eğer karın bölgenizde kramplar veya rahatsızlık hissediyorsanız, bu durum muhtemelen gaz, şişkinlik veya kabızlık nedeniyle olabilir. Ya da daha ciddi bir tıbbi durumun belirtisi olabilir.
Karın bölgesindeki kramp tarzı ağrı gelip gider. Bir an için iyi hissedebilirsiniz, ancak bir sonraki anında karın bölgenizde keskin, ani ağrılar yaşayabilirsiniz. Böbrek taşları ve safra kesesi taşları genellikle bu tür ağrının nedenidir.
Karın Ağrısının Nedenleri
Karın ağrısı birçok durumdan kaynaklanabilir. Ancak temel nedenler şunlardır:
- Enfeksiyon
- Anormal büyümeler
- İltihap
- Tıkanma
- Bağırsak bozuklukları
- Organları etkileyen hastalıklar
Boğaz, bağırsaklar ve kan enfeksiyonları, sindirim yolunuza bakterilerin girmesine neden olabilir ve bu da karın ağrısına yol açabilir. Bu enfeksiyonlar sindirimde değişikliklere, örneğin ishal veya kabızlığa neden olabilir.
Adet dönemiyle ilişkilendirilen kramp tarzı ağrılar da alt karın ağrısının potansiyel bir kaynağıdır, ancak daha yaygın olarak pelvik ağrıya neden oldukları bilinir.
Diğer yaygın karın ağrısı nedenleri arasında:
- Kabızlık
- İshal
- Mide gribi (gastroenterit)
- Asit reflüsü (mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması, yanma ve diğer belirtilere neden olur)
- Kusma
- Stres
Sindirim sistemi üzerinde etkisi olan hastalıklar da kronik karın ağrısına yol açabilir. En yaygın olanlar şunlardır:
- Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD)
- İrritabl bağırsak sendromu veya spastik kolon (karın ağrısı, kramp ve bağırsak hareketlerinde değişikliklere neden olan bir bozukluk)
- Crohn hastalığı (bir tür enflamatuar bağırsak hastalığı)
- Laktoz intoleransı (süt ve süt ürünlerinde bulunan şeker olan laktozu sindirememe durumu)
Ciddi karın ağrısının nedenleri arasında:
- Organ yırtılması veya neredeyse yırtılma (patlamış apandisit gibi)
- Safra kesesi taşları (safra taşları olarak bilinir)
- Böbrek taşları
- Böbrek enfeksiyonu
Karın içindeki ağrının yeri, olası nedenleri hakkında ipucu olabilir.
Karın bölgesinin genelinde (belirli bir bölgede değil) yayılan ağrı, şunları işaret edebilir:
- Apandisit (apandisitin iltihaplanması)
- Crohn hastalığı
- Travmatik yaralanma
- İrritabl bağırsak sendromu
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Grip
Alt karın bölgesine odaklanan ağrı, şunları işaret edebilir:
- Apandisit
- Bağırsak tıkanıklığı
- Ektopik gebelik (rahim dışında meydana gelen gebelik)
- Doğuştan dişi olarak atanmış kişilerde, alt karın bölgesinin üreme organlarında yaşanan ağrı, şu nedenlerden kaynaklanabilir:
- Şiddetli adet ağrısı (dismenore)
- Over kistleri
- Düşük
- Myomlar (rahimde benign tümörler)
- Endometriozis
- Pelvik iltihabi hastalık
- Ektopik gebelik
Üst karın ağrısı, şu nedenlerle oluşabilir:
- Safra kesesi taşları
- Kalp krizi
- Hepatit (karaciğer iltihabı)
- Zatürree
Karın bölgesinin merkezindeki ağrı, şu nedenlerden kaynaklanabilir:
- Apandisit
- Mide gribi
- Yaralanma
- Üremi (kanınızdaki atık ürünlerin birikmesi)
- Sol alt karın ağrısı, şunlardan kaynaklanabilir:
- Crohn hastalığı
- Kanser
- Böbrek enfeksiyonu
- Over kistleri
- Apandisit
Sol üst karın ağrısı, bazen şunlardan kaynaklanabilir:
- Büyümüş dalak
- Dışkı tıkanması (çıkarılamayan sert dışkı)
- Yaralanma
- Böbrek enfeksiyonu
- Kalp krizi
- Kanser
Sağ alt karın ağrısı şunlardan kaynaklanabilir:
- Apandisit
- Fıtık (bir organın karın kaslarında zayıf bir noktadan dışarı çıkması)
- Böbrek enfeksiyonu
- Kanser
- Grip
Sağ üst karın ağrısı, şu nedenlerden kaynaklanabilir:
- Hepatit
- Yaralanma
- Zatürree
- Apandisit
Karın Ağrısı Durumunda Doktoru Ne Zaman Aramalı?
Hafif karın ağrısı genellikle tedavi gerektirmeden geçebilir. Örneğin, gaz veya şişkinlik nedeniyle karın ağrısı yaşıyorsanız, genellikle kendi kendine düzelmesi gerekebilir.
Ancak bazı durumlarda karın ağrısı doktora başvurmayı gerektirebilir.
Karın ağrınız şiddetli ise ve travmadan (kaza veya yaralanma) kaynaklanıyorsa veya göğüs bölgesinizde baskı veya ağrı varsa, 911’i arayın.
Ağrı o kadar şiddetli ise ki hareketsiz duramıyor veya rahatlayabilmek için top gibi kıvrılmanız gerekiyorsa veya aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz, derhal tıbbi yardım aramalısınız:
- Kanlı dışkı
- 101°F (38.33°C) üzerinde ateş
- Kan kusma (hematemez olarak adlandırılır)
- Sürekli mide bulantısı veya kusma
- Cilt veya gözlerde sararma
- Karın bölgesinde şişme veya şiddetli hassasiyet
- Nefes almada zorluk
Aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız, doktor randevusu almalısınız:
- 24 saatten daha uzun süren karın ağrısı
- Uzun süreli kabızlık
- Kusma
- İdrar yaparken yanma hissi
- Ateş
- İştah kaybı
- Açıklanamayan kilo kaybı
Eğer hamileyseniz veya emziriyorsanız ve karın ağrısı yaşıyorsanız doktorunuzu arayın.
Eğer zaten bir gastroenteroloğunuz yoksa, DoktorTavsiyesi.NET sitesi bölgenizdeki bir doktoru bulmanıza yardımcı olabilir.
Karın Ağrısı Teşhisi
Karın ağrısının nedeni, bir dizi test ile birlikte doktorunuzla yaptığınız dürüst bir konuşma yoluyla teşhis edilebilir. Testler istenmeden önce doktorunuz fiziksel bir muayene yapacaktır. Bu muayene, karın bölgenizin çeşitli bölgelerine hafifçe baskı yaparak hassasiyeti ve şişkinliği kontrol etmeyi içerir.
Aşağıdaki soruları cevaplamaya hazır olun:
- Ağrıyı tam olarak nerede hissediyorsunuz?
- Ağrı her zaman bu tek bir yerde mi, yoksa hareket etti mi?
- Ağrının şiddeti ne kadar?
- Ağrı sürekli mi, yoksa dalgalı bir şekilde mi geliyor gidiyor?
- Ağrı o kadar kötü mü ki günlük yaşantınıza müdahale ediyor mu?
- Ağrı başladığında ne yapıyordunuz?
- Ağrının en kötü olduğu bir gün içinde belirli bir zaman var mı?
- Son bağırsak hareketiniz ne zaman oldu?
- Düzenli olarak bağırsak hareketleriniz var mı?
- İdrarınızda herhangi bir değişiklik fark ettiniz mi?
- Beslenmenizde büyük değişiklikler yaptınız mı?
- Doğuştan dişi olarak atanmış ve üreme yaşındaysanız, cinsel ve adet geçmişinizle ilgili sorular da sorulabilir.
Bu bilgiler, ağrının şiddeti ve karın bölgesindeki yeri göz önünde bulundurularak, doktorunuzun hangi testleri isteyeceğini belirlemesine yardımcı olacaktır.
Görüntüleme testleri, MRI taramaları, ultrasonlar ve X-ışınları gibi testler, karın bölgesindeki organları, dokuları ve diğer yapıları detaylı bir şekilde görüntülemek için kullanılır. Bu testler, tümörleri, kırıkları, yırtılmaları ve iltihaplanmaları teşhis etmeye yardımcı olabilir.
Diğer testler şunları içerebilir:
- kolonoskopi (kolon ve bağırsakları içine bakmak için)
- endoskopi (yemek borusu ve mide inflamasyonunu ve anormalliklerini tespit etmek için)
- üst Gİ (midemde büyümelerin, ülserlerin, iltihapların, tıkanmaların ve diğer anormalliklerin varlığını kontrol etmek için kontrast boya kullanan özel bir X-ışını testi)
- Kan, idrar ve dışkı örnekleri, bakteriyel, viral ve parazitik enfeksiyon belirtilerini aramak için toplanabilir.
Karın Ağrısı Tedavisi ve Evde Uygulanan Çözümler
Karın ağrısının nasıl tedavi edildiği, büyük ölçüde teşhise bağlıdır. İltihabı azaltan ilaçlar, ülserlerden kaynaklanan mide ağrısına yardımcı olabilir.
Ancak böbrek taşları gibi diğer durumlar, şok dalga litotripsisi gibi daha yoğun tedaviler gerektirebilir. Safra kesesinin iltihaplanması, safra kesesi ameliyatını gerektirebilir.
Doktorunuz ağrıyı değiştiren amitriptilin veya trazodon gibi bir ağrıyı azaltan ilaç reçete edebilir. Bu ilaçlar, beynin ağrı sinyallerini işleme şeklini değiştirmeye yardımcı olabilir.
Eğer doktorunuzla birlikte karın ağrınızın ciddi bir tıbbi durumun sonucu olmadığına karar verdiyseniz, rahatlama sağlayabilecek bir dizi evde sağlık çözümü bulunmaktadır. İşte kısa bir liste:
- acı ve soda
- zencefil
- papatya çayı
- BRAT diyeti (muz, pirinç, elma püresi, tost)
- nane
- elma sirkesi
- ısıtma pedi
- sıcak banyo
Karın Ağrısını Nasıl Önleyebilirim?
Karın ağrısının tüm şekilleri önlenebilir değildir. Ancak karın ağrısı riskini aşağıdaki yöntemlerle azaltabilirsiniz:
- sağlıklı bir diyet yeme
- bol su içme
- düzenli egzersiz yapma
- daha küçük öğünler yeme
Eğer Crohn hastalığı gibi bir bağırsak bozukluğunuz varsa, doktorunuzun size verdiği diyeti takip ederek rahatsızlığınızı en aza indirebilirsiniz. Eğer GERD’niz varsa, yatmadan en az 2 saat önce yemek yememeye dikkat edin.
Yemek yedikten hemen sonra yatmak, mide yanması ve karın ağrısına neden olabilir. Yemek yedikten sonra en az 2 saat beklemeyi deneyin.
Sonuç
Eğer karın ağrısı yaşıyorsanız, hemen sonuçlara varmamak önemlidir çünkü genellikle ciddi değildir. Ağrı kronik veya ilerleyiciyse doktorunuzla konuşmak önemlidir. Şiddetli akut karın ağrısı yaşıyorsanız, doktorunuzu arayarak ne olduğunun ve uygun tedavi yoluna başlamanın nedenini öğrenebilirsiniz.